Dziewczynka ogląda fotografie zamieszczone w książce kucharskiej, tymczasem diabeł w kostiumie tancerza cha-cha stoi na półce wśród lalek, łapie czarną barbie za biust, białej barbie podaje kieliszek szampana.

Dziewczynka przysypia oglądając w telewizji program o życiu mieszkańców Mongolii, diabeł schowany w kłębku wełny bawi się z jej kotkiem. Kotek syczy, wystawia pazury.

Dziewczynka siedzi w fotelu, odrabia lekcje, diabeł przebrany za pokojówkę zamiata rozrzucone po podłodze rzeczy pod łóżko, talerz z ledwo nadgryzioną kanapką i puszkę dietetycznej coli. Diabeł ma posturę przygarbionej karlicy.

(Czytaj dalej…)

Że ludzie piszą wiersze, wiozą gdzieś laptopa i mogą (dla przykładu) się zatrzymać i od razu zapisać oddech z topicznego powietrza zabrany. A rzecz zapisana przyciskami (poleca się Clark Nova!) wodzi spojrzenie w literę twardą, zdecydowaną w kształcie. A był czas-Barok, kiedy to lubiło się poezję rodzinną, pisaną na dany dom, a przepisywaną dalej na inny dom, a z tego domu na kolejny dom. I była modna kultura, kultura rękopiśmiennicza (®), choć możliwość druku bawiła już oko niejasnego wyboru literą sypiącą się równo, tak równo, o „tak”, niby zawsze z tej samej czaszki odjętą.
Albo, że krytyka społeczeństwa częstokroć wlekła się sposobem karnawałowym i że jedna taka krytyka brała pod ostrzał niejaką całościowość społeczeństwa, a druga taka krytyka zabawiła się z samą (tylko-nie-tylko) powagą, z jaką społeczeństwo zasysa się w społeczeństwo. I oto lekcja Totartu, która nie musi być krytyczna, a jest karnawałowa i chyba wszyscy na lekcji tej piszą wiersze.
Ale zaraz, piszą wiersze, a znani są z bycia wierszem, wierszem-cyklem (jak Ziemia znana jest z bycia Elipsą). A bycie wierszem to wiersza performans, „skok Barbarzyńcy” w bezpośredniość oddziaływania (powiedzmy: sytuacja: triumf przyszłości, potencjalny triumf sprawiedliwości nie działa, bo kiedy morderca zwróci twardą (jak litera) gestykulację w kierunku strażnika, pokaże się „tu, teraz” jako piękny twardziel i podzieli się morderczą sławą, zapraszając strażnika w zażyłość, ten przyniesie mu rzekomą maść na liszaje, która w samobójstwie zapewni mordercy schronienie przed karą) (Mickiewicz pisze w liście, że muza była wczoraj łaskawa (był blisko celu), ludzie płakali, padali sobie w ramiona i nikt nie słyszał, co mówią słowa, a wszystkich zmroził ich kształt i oderwał wszystkich wyjątek wymiaru wydarzania się improwizacji).
Czyli wiersz-człowiek? Znana to sprawa? Kto przemawia do masy żywo, aż masa jest mu wdzięczna, temu bliżej do smakowitości boskich wyroków?
Sytuacja inna, a trochę jak ze skrzydełka Białoszewskich Szumów, zlepów, ciągów; realizacja i jej życzenie: co by tylko nie „robić” literatury.
A co do wierszy spisanych pod Króla festynów, M. Malicki pisze tu na skrzydełku: „Że mam do czynienia z czomolungmą wyobraźni i transatlantykiem nasyconym kontenerami słów. (…) Konnak pisze kiedy mówi. Konnak mówi kiedy pisze.”
Tak? A ja słyszałem z zaskoczenia Konnaka wiersz-człowiek i on sokiem-Humorem różni mi się od Konnaka wiersza-cichacza. Kiedy tam zabierała mnie jurajska, naga pomysłowość, tu uwodzi zajawka ciągłości. Co prawda rozpoznam „tu” lepki galop, sławną przygodę, przygodę bycia, przygodę bycia jak przygodę bycia stadionem dla podmiotu, który jednak trzyma się osoby książki. A osobie mojego odbioru bliżej chyba do 2 (a właściwie pierwszego) skrzydełka, na którym M. Podgórnik myśli inaczej: „To bez wątpienia poezja, w sensie, w jakim pragnął ją pojmować Zbigniew Herbert.” Dobra, dobra: bliżej-nie-bliżej, ale jaki wynik? (Nie słyszę!) Przepraszam: decyzja należy do wyjątku.
(Punk rock! I punk rock cichego czytania!?)

asz

(Czytaj dalej…)

Piotr Janicki: O, cześć, słuchaj, czytam Twój najnowszy tom, metale ciężkie, i od razu powiem, że on podoba mi się, chyba poezja językowa przeżywa we mnie renesans…

Paweł Kozioł: Z poezją językową mam pewien problem. To znaczy gołym okiem widać, jakie to świetne narzędzie, tyle że rezultaty tego nie potwierdzają, więc pojawia się tu pewien problem. Spróbuję go naświetlić takim hasłem, którego programiści używają, aby przekonać się do nauki jakichś niezmiernie rzadko używanych języków programowania: „Kiedy masz tylko młotek, każdy problem wygląda jak gwóźdź.” Tyle, że moja odpowiedź się rozdwaja. I albo rzeczywiście poezja językowa to młotek, za pomocą którego można głównie młotkować, albo z uporem godnym lepszej sprawy większość użytkowników stara się tego narzędzia używać tak, jak gdyby było tylko młotkiem. I kiedy nawiązuję, kiedy piszę „w stylu” — w metalach ciężkich próbowałem czegoś takiego — koniecznie muszę stawiać na drugą opcję.

(Czytaj dalej…)

Czarne kołnierzyki

Gnoza idzie swoimi ścieżkami
To wszystko tworzy jeden wielki nurt głębszego myślenia
To jest inny ład, inny świat. Jak mówił Walentyn, to jest Pleroma
I tu właśnie zaczyna się rozdzielenie
Natomiast w momencie
Jak wyglądają relacje
Tego w świecie już nie znajdziemy
Mc Kosmos
Upadek to poza
Mam jeszcze taką uwagę
Fizyczną przyczynę
Decyduję się na powrót do „domu Ojca”

(Czytaj dalej…)

Wydaje mi się, że płyta Bartka Kalinki jest nowofalowa (nowa fala w tych sprawach: mocno niedokładne określenie tego, co  w r a c a,  tj. np. „Cucumber Slumber” Weather Raport, nie zaś –  t e g o,  co wraca, tj. np. „Misiowie puszyści” Siekiery).
W trzynastej piosence melanż: imitacja skrzeku mewy w porozumieniu z innymi ptaszkami: perką i girką i w konsekwencji taki połów dla przeciąganej po niebie sieci membrany jakiegoś kompa, że na jedną kolację aż aż (był wieczór). Czuję się w tym kawałku jak bohater filmu The Day the World Ended. Już następny i niestety ostatni poczyna się od znalezienia gniazda z pisklęciem, kiedy pełzniemy sobie po pomoście ogromnego dźwigu za drewnianą kaczką na patyku z łomotającymi o stal skórzanymi płetwami.
Na koniec (powiem to wśród muzyków) (będzie ranek): Memorable Bad Moods to bardzo zmysłowa płyta; pierwszy z przytoczonych poniżej utworów (5.): Miles Davis przymocowany do dwóch rozjeżdżających się rowerów, w drugim (6.) przegląd roweru po tamtej morderczej pracy, a w trzecim (8.) zaglądanie do zeszytów z pracami domowymi po randce (7. „sunday afternoon”) — w wieku 17 lat.

pj

(Czytaj dalej…)

Wszystko, co mówił, było głęboko rewolucyjne — tak o Majakowskim napisał ongiś Anatol Stern. Co do Szczepana Kopyta, autora cieniutkiej książeczki Sale Sale Sale (bez wykrzykników), to zgodzić się trzeba, że ma odpowiednie imię stojące przed wymownym nazwiskiem (choć czasem nazwisko poprzedza imię, a wszystko zależy od stylu urzędnika), i wszystko to razem (imię, nazwisko) daje mu legitymację do zajęcia się rewolucją w pełnym wymiarze czasu. I choć Sale nie mają mocy debiutu, tej wszędobylskiej i wszystkożernej logorei, która dzięki skomplikowanemu systemowi luster wyglądała zdumiona na logos, to i tu znajdzie ciekawski czytelnik, obok prawdziwej lewicowości, kawałek wiersza. Wiersze wybrałem trzy¹, wszystkie krótkie, a czas zaoszczędzony na ich przepisywaniu poświeciłem na kontemplację jednego z rysunków Wilhelma Sasnala do scenariusza Piera Paolo Pasoliniego². Q.E.D.

tg

(Czytaj dalej…)

(3)

czwarta rano.                 statyczne, naelektryzowane
chmury, zresztą bezwietrznie. teraz się
robi w powietrzu.         tak, jakby patrzeć w ekran, aby oglądać
światło.

jakby to światło robiło w nas nalot,

skroploną parę na niklu, szkle, blachach cynowych,
cynkach i blotkach.      zacząć, to trafia się te same
podmiejskie krajobrazy.

patrząc jakby po łuku
deszczowej szosy.          koordynatach pola
magnetycznego. jakby kruszyć toto w grafit.

jakby pod spodem kruszywo znów grało w kulki.
w łożyska.

(Czytaj dalej…)

Czy ja specjalnie pokażę zaraz wiersze z powracającymi zaklęciami duszącego się umysłu? Chyba nie, nie miałem możliwości wielu ruchów — cóż, można powiedzieć po przeczytaniu tomu, że zostawił nas w zaawansowanej partii szachów — jeden zwłaszcza narzucał się z dużą siłą; tym razem uderzyły mnie jawne nawiązania Kozioła do XX-wiecznej awangardy, sposób ich artykulacji, niewyszukany, a przez to może budzący współodczuwanie: nie pomogę ci, ale jestem tu i ten, no, damy radę…
Czyżby fetor trupa po uniesieniu XX wieka tak cię koił?! Za tą słowną igraszką pójdźmy do zapomnianego tomu Gada !zabić?, w którym najlepsze są teksty Pawła Kozioła i pokazują, jak twórczo zakładać nie tylko ciuchy starszego braciaka, ale i matuli. A jak nie, to zostańmy:

(pj)

(Czytaj dalej…)

Glosa z paszczy melancholii. Warkocz na wariacji Łukasza Podgórniego jak klepsydra Albrechta Dürera.
Żegnamy się z Wirpszą, chociaż gdyby Państwo odnaleźli jakieś książki tego niezwykłego autora, to kto wie, kto wie…
(„Ja wokół ziemi, wanna wokół mnie”)

Tomek Szewczyk: Lekkie, zorganizowane i budujące. Gdybym chciał się streścić.

TSz: Dżentelmena, ale bez dżentelmeńskiej waty, przynajmniej w większości szkiców; ten tytułowy jest chyba mało reprezentatywny, rzeczywiście masa w nim krygowania i pług ryje głęboko… Z tych filozoficznych bardziej zaciekawiła mnie „Wyobraźnia i myśl”, też co prawda uderzająca w czułostkowość, ale jakby przy okazji, szkic porywa się raczej na diagnozowanie źródeł przemian w XX-wiecznej sztuce, na szukanie paraleli między nią a światem nauki, w odkryciach fizyki kwantowej itp., bez stawania na samej tylko ubitej ziemi literatury. Ta rozpiętość jest dla mnie budująca, i jeszcze coś: mimo nasycenia wywodu długimi cytatami z Bohra i innych, wydaje mi się on przystępny jak diabli (nad samym Bohrem pewnie bym się zaziewał). Ale i tak najciekawsze są w książce rzeczy pisane o konkretnych autorach, zjawiskach, dziełach (niekoniecznie w ramach walki, o której mówisz): o Jądrze ciemności Conrada, o grach Dürrenmatta, o dwoistości duszy u Goethego, Eurypidesa, Strindberga. Widać w nich jakąś naturalną dla Wirpszy rozległość i synkretyzm w podsuwaniu tropów, mamy coś z Bacha, a zaraz coś z tragedii greckiej, przy czym są to źdźbła wiązane konsekwentnie we „własne” snopki, zgodnie z wizją wywodu i czymś w rodzaju zasady „przypadkowe skojarzenie też musi pracować”. Będę się upierał, że to jednak praca swobodna, że Wirpsza więcej gra na talerzach (eseistyka Pounda: stopa).

RW: Jeżeli odpowiem: że dla mnie gra na fortepianie / I jeżeli dodam: że dla mnie gra w szachy / To choć pełna zgoda nie zapanuje między nami, / Zapanuje zgoda / Niepełna, jednak / Rdzenna: gra się tu i tu.¹

(Czytaj dalej…)