Podróż Arysty… to rzecz rześka. Wydana już po śmierci Piotrowskiego miała być prawdopodobnie zaczątkiem nowego dramatu, może powieści, nie można też wykluczyć, że bytem samodzielnym. Jej konstrukcja kontaminuje i skupia jak w soczewce wszystkie cechy stylu autora Złotego robaka, począwszy od tematu fabularnego (konfrontacja dziewczynki i młodzieńca, „burza” uczuć — państwo wybaczą te banały — tu jednak rozegrana nietypowo, bo w ramach wątku kryminalnego), poprzez dekoracje (tonące w ciemności wnętrze domu wobec nieprzyjaźni blasku zewnętrznego świata), po szczególne pomieszanie snu i tzw. „realizmu”. Czytelnika spragnionego parafrazy, streszczenia czy tak popularnego teraz „spojlera” odsyłam do jedynej dostępnej w Internecie recenzji Arysty, zawiera ona także listę wszystkich charakterystycznych problemów jakich przysporzyć może pierwsze spotkanie z dziełami Piotrowskiego. Szczególną uwagę, pewnie z racji szczupłości książeczki, zwracają dialogi, całe kompleksy dialogowe, absurdalnością swoją i muzycznością przypominające konstrukcje znane z Firbanka czy Jane Bowles. I to było głównym zaskoczeniem przy lekturze tej książki: brzmi ona niezwykle świeżo, czyta się świetnie, wysyła w opar czujności dostępnej u nas chyba tylko, trzeba to powiedzieć, Andrzejowi Sosnowskiemu.
Na podstawie Arysty nakręcono w 1978 roku film Podróż Luizy.

tg

Na progu leśniczówki leży portmonetka, którą widocznie porucznik zgubił w tym zamieszaniu.
          Podnoszę.
          Ciepła jest jak kwiat. Po otwarciu widać w niej poskładane w szesnastki banknoty jak płatki róży na pamiątkę, ubite gęsto, jeden w drugi. Gdy liczę, nie mogę ich doliczyć i nie kończę liczenia.
          Zaraz potem widzę — leży druga portmonetka.
          Mgła była w ogrodzie, białe szpary w okiennicach, rano obudziłam się i chciałam zeskoczyć z tapczanu, jak zwykle w lewo. Wydało mi się, że miałam się obudzić wcześnie na wycieczkę i że nagle zaspałam. Była szósta piętnaście na zegarze. Przestraszyłam się i nagle nadpłynęła do mnie straszna rzeczywistość. Zobaczyłam siennik. Spał w butach, już nie spał, także się zerwał nieprzytomny, spojrzał na mnie z nienawiścią, tak jak na niego.
          – Co tu było w nocy? — zapytał szybko. — A to, co tu robi? — pokazał palcem i pochylił się nad tym.
          – Nie wiem — mówię. On patrzy na mnie. Nie jest nawet zły.
          Na podłodze leży młotek.
          Sama nie wiem.
          – Nie wiem — mówię. Jest bardzo zły. A ja na siebie. Doprawdy, nie pamiętam, i jest to prawie niemożliwe.
          – Wkładaj buty — mówi — bo zaraz jedziemy.
          – Dokąd? — pytam. — nigdzie nie pojedziemy. — Ze strachu i obrzydzenia odwracam się od niego.
          – A czemu by nie? słyszę głos za oknem. — Państwo po śniadaniu? — zapytuje psycholog.
          Nie odpowiadam, mam tej komedii dosyć.
          – Przegraliśmy — mówi trzeźwo Janusz — ale będziemy grali dalej.
          – Jak to, przegraliśmy? — zapytuję. — Ja nie przegrałam.
          – Uważam — skacze na jednej nodze, a ja za nim z butami w ręce, bo już mi kazał być blisko siebie — że także przegrałaś. Musimy być zaraz gotowi — mówi. — Czy masz tu gdzie kartkę papieru i ołówek? Muszę opracować moje ostatnie ostrzeżenie dla tych lekkomyślnych krętaczy. Dla tych socjologów i grafologów, dla tej całej współczesnej nauki poniżej pasa i honoru. Już od świtu robią na mnie karierę.
          – Mam kartkę — mówię.
          Stałam blisko, oczywiście, gdy pisał, umiał pisać, pierwsze zdanie przekreślił, długo się namyślał i napisał: żądam…
          Patrzę na tego: żądającego. Jest mi smutno i zimno. Ramionami przelatują dreszcze. Lewą dłonią trzymam się za początek prawej.
          – Wiesz co — mówię — oni nie traktują ciebie poważnie.
          Wyjął rewolwer i położył przed sobą. Pisał dalej. Znów skreślił. A potem uniósł rewolwer w górę i wystrzelił. Znów huk i smród prochu, za oknami zrobiło się poruszenie, ale nie za duże. Ja także już przywykłam. Myślę sobie… Nie wiem, o czym myśleć? Pomyślałam o matce. I o tym młotku, skąd się mógł jednak wziąć?
          – Odszukaj łuski — mówi — i tę wczorajszą.
          Zaczęłam szukać.
          – Weźże tę lufę od mojej głowy — mówię — bo tak jeździ za mną.
          – A dlaczego? — zapytuje bezczelnie. Jest w dobrym humorze. Zawsze po wystrzale.
          Mam przed sobą tę jego zapisaną kartkę, leży w kuchni na stole, drugiej łuski nie znalazłam. Odzywa się psycholog:
          – Co słychać w Lotaryngii?
          – Jak?! — wołam.
          O mało nie zemdlałam.
          – Gdzie?! W Lotaryngii?! — zapytuję.
          Tak, w Lotaryngii. A jak ci się spało, Arysto?
          – A panu? — jestem bliska wściekłości. Głos ma taki, jakby całą noc siedział przy biurku, a biurko było dostawione do naszego okna. Jest to głos, nie wiem czemu, nad wyraz nieprawdziwy.